Bijdrage aan debat voortgangsrapportage nota dierenwelzijn en nationale agenda diergezondheid,
Vz.,
De CDA fractie is onder de indruk van de grote aandacht die deze minister geeft aan dierenwelzijn en diergezondheid. Na de zeer uitgebreide nota dierenwelzijn en nationale agenda diergezondheid die een jaar geleden in deze kamer behandeld is, komt u nu met een voortgangsrapportage met 94 uitgewerkte concrete acties op het gebied van dierenwelzijn en 127 concrete acties voor verbetering van de diergezondheid.
Voor het CDA zijn dieren levende schepselen waarvoor mensen verantwoordelijk zijn, zeker als zij deze dieren onder hun hoede hebben. Mensen hebben belang bij dieren, mensen houden of gebruiken dieren met een bepaald doel. Met name landbouwhuisdieren en gezelschapsdieren worden gehouden om te kunnen voorzien in behoeften van de mens. Dit kunnen materiële behoeften ( bijv. voedingsmiddelen), immateriële behoeften ( bijv. gezelschap) en diensten ten behoeve van de mens ( bijv. bewaking), zijn.
Dieren zijn geen mensen.
Meningen lopen sterk uiteen over wat dieren dan wel zijn en hoe we met dieren om behoren te gaan. Er zijn grote verschillen van mening over de positie van het dier in onze samenleving. In onze geürbaniseerde samenleving is het rechtstreekse contact met dieren enorm verminderd. Er lopen geen paarden meer door de straten, koeien zien we vanuit de trein en we vangen een glimp van een varken op als deze in een grote transportwagen op weg is naar het slachthuis. Huisdieren nemen een belangrijke plaats in en bepalen ons dierbeeld meer en meer. De hond, die altijd blij is als je thuis komt of de kat die je stemmingen aanvoelt als geen ander, lijken al bijna op een mens. Menselijke gevoelens worden op dieren geprojecteerd en dit antropocentrisme ( de mens als middelpunt en maatstaf) wordt selectief toegepast. Populistische en electorale motieven zijn leidend in de selectieve verontwaardiging over wat wij dieren aan doen.
Voor een muis in het laboratorium wordt een welzijnsdagboek bijgehouden en de muizen in de Tweede Kamer worden met gif bestreden. Stalsystemen in de veehouderij moeten zoveel mogelijk worden aangepast aan natuurlijke omstandigheden, ingrepen aan dieren worden verboden en de volgevreten, gecastreerde kater ligt bij velen tot in het bed, dromend over poezen en nesten vol jonge vogeltjes…..
Als het om dierenwelzijn gaat, wordt al snel vanuit het eigen perspectief de morele maat genomen. Mensen die oprecht om dieren geven, worden uitgemaakt voor dierenhaters. Deze polarisatie is niet in het belang van het welzijn van dieren.
Boeren zijn professionals die namens de Nederlandse samenleving dieren houden en verzorgen volgens normen die hen door deze samenleving zijn opgelegd. Op deze wijze leveren zij een essentiële bijdrage aan onze voedselvoorziening en dragen zij bij aan de economie. Zij produceren in een internationale omgeving en kunnen dus niet te veel uit de pas lopen.
De CDA fractie is van mening dat verbeteringen op het gebied van dierenwelzijn vooral in Europees verband moeten worden gerealiseerd. Door in te zetten op het verbeteren van dierenwelzijn op Europees niveau draagt Nederland ook bij aan het verbeteren van het welzijn van veel meer dieren dan bij een Nederlandse Alleingang.
Voor het CDA zijn dieren levende schepselen waar in bepaalde gevallen weloverwogen gebruik van gemaakt mag worden. Wij moeten zorgzaam met dieren omgaan en er dient een zorgvuldige afweging plaats te vinden van belangen voor het dier tegenover andere belangen zoals volksgezondheid, voedselveiligheid en economische duurzaamheid.
Vz., vanuit de zojuist geschetste uitgangspunten over de verhouding tussen dier en mens kom ik, namens de CDA fractie tot het volgende commentaar op enkele van de 221 concrete acties uit beide voortgangsrapportages:
• Het voedingscentrum vraagt in campagnes om aandacht voor dierenwelzijn, bijv. onder het motto: ‘een kip of een varken kan niet kiezen, jij wel.’ Deze campagne kostte 1,8 miljoen Euro. Uitgangspunt was kennelijk dat er geen voorkeur voor een houderijsysteem of productiewijze wordt uitgesproken. Door deze spots werd de indruk gewekt dat sommige houderijsystemen slecht zijn voor het dierenwelzijn. Alle houderijsystemen waarin in Nederland dieren worden gehouden, voldoen aan de wettelijke eisen. Wat betekent zo’n spot voor boeren die geïnvesteerd hebben in een wettelijk toegestane wijze van huisvesting? Intensieve veehouderij is zodanig gereguleerd dat zelfs de spleetbreedte in stalvloeren is vastgelegd. Dan past het niet om als overheid deze ondernemers nog eens een trap na te geven. Is intensieve veehouderij slecht? Is biologisch beter dan scharrel? Is het aan de overheid om dat te suggereren? In de komende campagne van het Voedingscentrum komt het accent meer te liggen op :”het communiceren van handelingsperspectieven voor de consument.” Ambtelijke abracadabra. De CDA fractie acht het geen overheidstaak om een vegetarisch kookboek, getiteld ‘vandaag geen vlees’ uit te brengen (motie?)
• Proefdieren (NDW 92,93,94). De CDA fractie blijft het lastig vinden dat het beleid rond proefdieren versnipperd is over 2 ministeries. Welk ministerie levert inbreng in Brussel voor de herziening van de Europese dierproevenrichtlijn? De CDA fractie is bezorgd over de negatieve toonzetting rond het gebruik van proefdieren. Er wordt volop gewerkt vanuit de 3V gedachte, vermindering, verfijning en vervanging van proefdieren. Maar we kunnen niet zonder dierproeven! Proefdieren worden ingezet om bij te dragen aan ontwikkelingen in o.a. de geneeskunde voor mens en dier. Zonder proefdieren waren ontwikkelingen in therapieën ter bestrijding van bijv. kanker niet mogelijk geweest. Mensen en dieren leven langer dankzij proefdieren. In een eerdere motie heb ik de regering opgeroepen om bij te dragen aan meer kennis over het belang van dierproeven. Het lijkt ons zinvoller om te investeren in een campagne die meer kennis bij het publiek oplevert over het maatschappelijk belang van dierproeven dan in een vegetarisch kookboek. De CDA fractie vraagt de minister om een postbus 51 campagne te starten over het belang van dierproeven (motie)
• Actiepunt 14 streeft naar behoud van het Europees verbod op de legbatterij per 2012. Staat dit Europese besluit onder druk? Hoe voorkomt u dat de productie zich verplaatst naar landen grenzend aan de EU? Streeft de EU naar een opkoopregeling of slooppremie voor oude kooisystemen? De CDA fractie vraagt u zich hier voor in te zetten omdat anders de productie van legbatterij eieren ongetwijfeld verplaatst zal worden naar Oekraïne, wit Rusland en de Kaukasus. De CDA fractie vraagt de minister actief vast te houden aan een verbod van de legbatterij in de gehele Europese Unie in 2012.
• Verwaarlozing landbouwhuisdieren (NDW 52)
Verwaarlozing van vee heeft vaak een psychosociale oorzaak. De minister geeft aan dat het Vertrouwensloket preventie verwaarlozing landbouwhuisdieren geen mogelijkheden heeft om begeleidingstrajecten uit te voeren. Wat is dan wel de taak van dit loket? Hoeveel geld gaat naar dit loket en hoe is dit georganiseerd? Is bekend dat er ook een vertrouwensnetwerk van dierenartsen is over deze problematiek?
Is er wel voldoende coherentie van beleid? Wat doet VWS aan deze problematiek?
• In het wild levende grazers(NDW 88)
In het kader van verwaarlozing van dieren hebben wij bedenkingen bij de afschotcriteria in de spoor A gebieden ( grote eenheden natuur). Het ICMO ( international committee on the management of large herbivores in the Oostvaardersplassen) heeft deze criteria opgesteld. In de praktijk komt het er op neer dat in de Oostvaardersplassen afgelopen winter 325 van de 4030 grote grazers zijn omgekomen door een voedseltekort. Dat lijkt weinig, maar is het topje van een ijsberg vol dierenleed.10 procent van de populatie is afgelopen winter een langzame hongerdood gestorven in de veredelde vissenkom die de Oostvaardersplassen toch is! 4000 grote grazers op 2000 hectare drooggemalen zeebodem. Reken maar dat ze alle 4000 flink honger hebben gehad! Intensieve natuurindustrie! Ik wijs u op een bijdrage in het Tijdschrift voor Diergeneeskunde (15 april 2009) van dierenarts Alberts waarin gesteld wordt dat je kennelijk je koppel dieren kunt laten doodhongeren als je het maar natuur noemt. De CDA fractie verzoekt de minister om vanuit dierenwelzijnoverwegingen over te gaan op preventieve aantalregulatie in de Spoor A gebieden (motie)
• Preventieregeling diergezondheid (NAD 49,50). Conform de motie Atsma en Jacobi is de koppeling van een kwaliteitssysteem aan het verzamelen van weiderunderen en een tweede verzamelslag voor slachtschapen uitgesteld tot 1 juli 2009. Kan de minister ons nader informeren over de voortgang en wat er na 1 juli 2009 gaat veranderen?
• OIE compartimentering(NAD39, 40) Nederland heeft gepleit voor opname van het principe van OIE compartimentering in EU wetgeving. Wat doet Nederland daar op dit moment concreet aan? Wat betekent de OIE compartimentering voor de mogelijkheden om dierziekten te bestrijden? De CDA fractie is voorstander van compartimentering indien mogelijk, op bedrijfsniveau. Dat betekent dan vervolgens ook dat een bedrijf dat aantoonbaar vrij is van bepaalde dierziekten, dieren naar andere compartimenten kan exporteren. Te denken valt hierbij aan IBR vrije bedrijven, die dan niet meer bij iedere export uitgebreide bloedonderzoeken hoeven uit te voeren. Graag een reactie van de minister.
• Afzet van producten van gevaccineerde dieren(NAD 28). De CDA fractie is van mening dat vaccinatie een normaal veterinair hulpmiddel is. Gezonde dieren worden gevaccineerd om te voorkomen dat ze ziek worden. Vaccinatie werkt niet direct en het inzetten van vaccinatie bij uitbraak van een ziekte is eigenlijk al aan de late kant. Beter is om te vaccineren bij dreiging van een ziekte. Indien onverhoopt MKZ van een bepaald type uitbreekt in Frankrijk en zich vervolgens uitbreidt naar België, waarom dan wachten met vaccineren?Afzet van producten van gevaccineerde dieren moet mogelijk worden en gebeurt ook al volop. Koeien worden gevaccineerd tegen IBR en pinkengriep, varkens tegen vlekziekte, parvo, coli en hemophilus en kippen tegen NCD, IB, ILT. Om maar wat ziektes en vaccinaties te noemen. Graag een overzicht van de inzet van de minister om in Europees verband tot een fundamentele wijziging van het vaccinatiebeleid te komen.
• Transportverordening en hobbydierhouderij.(NAD 14, 18,20). De CDA fractie is van mening dat de transportverordening te strikt wordt toegepast op hobbydierhouders en dat andere EU lidstaten dit niet doen. Waar zit het verschil van mening met de hobbydierhouders? Goed dat u met de hobbydierhouders praat en vóór 1 juni overeenstemming poogt te bereiken. Kunt u de uitkomst van dit overleg per brief aan de Kamer mededelen?
• Invasieve exoten (NDW 86) . De CDAfractie is van mening dat inheemse diersoorten beschermd dienen te worden tegen invasieve exoten. Bij de bestrijding van invasieve soorten is het van belang dat er acceptabele methoden worden toegepast, maar uiteindelijk zal het toch betekenen dat dieren gedood moeten worden om andere dieren te behouden. De CDA fractie vindt dit acceptabel en is van mening dat niet gewacht moet worden tot er enorme populaties zijn ontstaan. Te denken valt hierbij aan de grote populaties halsbandparkieten, aan nijlganzen en aan de Japanse oester. Hoe gaat de minister dit aanpakken?
• Internationale gedragscode voor de sportvisserij (NDW 68). Zeer velen beleven grote voldoening aan de sportvisserij. De CDA fractie vindt een internationale gedragscode voor de sportvisserij een uitstekend initiatief. Wij zijn bezorgd dat door steeds verder gaande regelgeving mogelijkheden voor de sportvisserij worden ingeperkt. Gedragscode prima, maar geen verder regelgeving, bureaucratie en controle van deze belangrijke tijdsbesteding voor velen. (motie)
• Onderzoeksprogramma welzijn gezelschapsdieren. Een vier jaar durend onderzoekprogramma naar het welzijn van gezelschapsdieren gaat dit jaar van start. Er zijn 6 onderzoeksprojecten waaronder een onderzoek naar het verenplukken van papegaaien en onderzoek naar de vitamine D behoefte van de leguaan. Prachtig, maar gaat het niet wat ver om hier overheidsgeld in te steken? Hoeveel belastinggeld gaat hier naar toe?Waarom deze keuzes?
• Is de minister op de hoogte van een nieuw ziektesyndroom bij kalveren waarbij deze dieren bloed zweten, een beenmergdepressie hebben en snel sterven ? Dit komt voor in Duitsland en sommigen berichten ook al in Nederland. Klopt dat? Is onderzoek hiernaar in het kader van dierenwelzijn op dit moment niet van groter belang dan onderzoek naar de vitamine D behoefte van de leguaan?
• De CDA fractie is bezorgd dat naar analogie van het ingrepenbesluit voor landbouwhuisdieren, ook bij gezelschapsdieren steeds minder ingrepen toegestaan zullen worden. Vrijwel iedere kater in Nederland wordt op jonge leeftijd gecastreerd en vele poezen en teven worden gesteriliseerd. Er leven in Nederland ongeveer 200.000 paarden van het mannelijk geslacht waarvan 90% gecastreerd is en geen hengst meer is maar ruin. Dit is een forse ingreep die het natuurlijke gedrag van deze dieren behoorlijk aantast en toch vinden wij deze ingrepen acceptabel. Deze dieren leven immers niet meer in hun natuurlijke omgeving en produceren een belangrijk doel: gezelschap of arbeid voor mensen. In hun natuurlijke toestand veroorzaken ze overlast en dat is een belangrijke reden om de integriteit van deze dieren behoorlijk fundamenteel aan te tasten. Graag een toezegging van de minister dat deze ingrepen bij gezelschapsdieren en paarden toegestaan blijven (motie).
• Bij de intrekking van de Regeling Agressieve Dieren (NDW77) heeft de minister aangekondigd met een nieuwe regeling te komen die het mogelijk maakt om honden die agressief gedrag vertonen in beslag te nemen. De minister heeft echter laten weten dat het Wetboek van Strafrecht en de APV voldoende mogelijkheden biedt om op te treden tegen agressieve honden. De CDA fractie is van mening dat het Wetboek van Strafrecht voldoende mogelijkheden biedt bij agressiviteit van dieren tegen mensen, maar onvoldoende bij agressiviteit ten opzichte van andere dieren. Er worden meer honden dan mensen gebeten door andere honden. Ik zal met een initiatief komen om de Wet op dit punt zodanig aan te passen dat ook agressief gedrag ten opzichte van andere dieren kan leiden tot in beslagname.
• Evaluatie dierentuinenbesluit. Wat doet u met de aanbevelingen uit het rapport om het dierentuinenbesluit op 5 punten aan te passen?Hoe wordt omgegaan met inrichtingen die eigenlijk vergunningplichtig zijn, maar geen vergunning hebben aangevraagd?